راهنمای آزمایشگاه و پاتولوژی

در خصوص فرآیند مربوط به پذیرش و انجام اعمال پاراکلینیکی به شرح ذیل می باشد:

1- انجام آزمایشات روتین، تخصصی و فوق تخصصی در آزمایشگاه بیمارستان شریعتی برای بیماران سرپایی امکان پذیر می باشد.

2- پذیرش آزمایشگاه هر روز غیر از ایام تعطیل رسمی از ساعت 7 الی 13 در خدمت مراجعین می باشد. در خصوص بیماران اورژانسی پذیرش تا ساعت 13:30 انجام می شود.

3- نوبت دهی بیماران در بخش سرپایی بصورت حضوری با ارائه کارت ملی و یا کارت شناسایی معتبر انجام میگیرد.

4- انجام پاره ای از آزمایشات نیازمند شرایط خاص و یا آمادگی قبل از نمونه گیری میباشد که دستورالعمل های مخصوص جهت تست های مذکور در صورت نیاز در اختیار مراجعین قرار میگیرد.

*پاسخگویی در این مرکز از ساعت 10 الی 14 هر روز غیر از ایام تعطیل رسمی انجام می گیرد.

 

دستورالعمل راهنمای مراجعین

آمادگی جهت انجام آزمایش 2 ساعت پس از غذا

پس از آن که یک وعده غذایی معمول را مثل نان و پنیر آماده نمودید، همزمان با شروع میل نمودن غذا، ساعت شروع را یادداشت نمایید.

زمان 2 ساعت پس از غذا، با شروع خوردن آغاز می شود.

مدت زمان تناول غذا بیش از 20 دقیقه نباشد.

بعد از خوردن غذا از خوردن آب نبات، آدامس، شیرینی، قهوه جداً خودداری شود. مصرف آب به مقدار کم بلامانع است.

قبل از زمان 2 ساعت در آزمایشگاه باشید. نمونه خون شما رأس 2 ساعت بعد از میل نمودن غذا گرفته می شود.

آزمایش حتما قبل از ساعت 10 صبح شروع شود و از انجام آزمایش در ساعات دیرتر خودداری شود.

آزمایش های قند ناشتا و دو ساعت پس از غذا را ترجیحاً در یک روز انجام دهید.

 

آمادگی جهت انجام آزمایش آنالیز اسپرم

این آزمایش برای شمارش اسپرم و بررسی مورفولوژی اسپرم درخواست می شود.

در این آزمایش مشخصات فیزیکی مایع  Semenمانند حجم، رنگ، قوام، pH و مشخصات مورفولوژیک و توانایی حرکتی اسپرم مورد بررسی قرار می گیرد.

آمادگی بیمار: 4-3 روز قبل از نمونه گیری باید انزال رخ نداده باشد، این مدت از 7 روز نباید بیشتر شود و طول مدت 4-3 روز بهترین زمان است.

ظرف: بطری پلاستیکی تمیز فاقد محلولهای شیمیایی که از آزمایشگاه دریافت شود.

بیمار باید توجه داشته باشد که نمونه را در عرض 60-30 دقیقه پس از جمع آوری با حفظ دمای C۫37-35 به آزمایشگاه برساند بهترین کار چسباندن ظرف نمونه به بدن است. در دمای بالا اسپرم ها حرکت خود را از دست داده و به صورت نامتحرک مشاهده می شوند. در دمای پایین نیز حرکت اسپرم کاهش پیدا می کند.

علل رد: نمونه هایی که دیر به آزمایشگاه رسیده باشند، ظرف را در محل نامناسب نگهداری کرده باشند، مقداری از نمونه ریخته شده باشد.

جمع آوری نمونه از طریق تحریک مصنوعی بهتر از روش مقاربتی است.

 

آمادگی جهت انجام آزمایش تحمل گلوکز

از 3 روز قبل از انجام آزمایش باید رژیم غذایی معمول هر روز را داشته باشید.

برای انجام آزمایش باید 12 ساعت ناشتا باشید.

4-8 ساعت قبل از نمونه گیری از انجام فعالیت خودداری کنید.

از استعمال دخانیات و مصرف قهوه و الکل از 36 ساعت قبل از نمونه گیری خودداری کنید.

ابتدا در آزمایشگاه یک نمونه خون ناشتا از شما گرفته می شود. سپس یک محلول قندی بنا به نوع تست درخواستی به شما داده می شود، بعد از آن که میل کردید به صلاحدید و درخواست پزشک معالج شما در فواصل زمانی مختلف نیم، یک، یک و نیم، دو و حتی سه ساعت بعد از مصرف محلول قندی از شما خون گیری می شود.

ارحج است هیچ ماده ای برای بهتر شدن طعم محلول قند به آن اضافه نشود در صورت ضرورت فقط مقدار کمی آب لیمو قابل قبول است.

در طی زمانهای خونگیری و فواصل آن حتما در محیط آزمایشگاه حضور داشته باشید. ترجیحا به حالت نشسته و در آرامش بوده همچنین از خوردن آب نبات، آدامس، شیرینی و انجام فعالیتهای بدنی جداً خودداری کنید.

مصرف مقدار معمول آب در جواب آزمایش اشکالی ایجاد نمی کند.

آزمایش حتما قبل از ساعت 10 صبح شروع شود و از انجام آزمایش در ساعات دیرتر خودداری شود.

 

آمادگی جهت انجام آزمایش قند خون ناشتا

8-12 ساعت قبل از مراجعه به آزمایشگاه جهت گرفتن نمونه، غذا و آشامیدنی خورده و آشامیده نشود، به غیر از آب.

در طی دوران ناشتایی به نکات زیر دقت نمایید:

از نوشیدن مایعات مانند آب میوه، قهوه، چای و ... به جز آب آشامیدنی خودداری نمایید.

در طی دوران ناشتایی از جویدن آدامس یا مصرف قرص های نعنادار و طعم دهنده اجتناب نمایید.

مصرف داروها مطابق دستور پزشک مانعی ندارد (مگر اینکه دارو در نتیجه تست خاص تداخل ایجاد نماید. به همین دلیل آزمایشگاه را از مصرف دارو مطلع نمایید). همچنین از مصرف برخی شربت ها مانند شربت سینه خودداری شود.

از ورزش و فعالیت بدنی شدید قبل از انجام تست پرهیز نمایید.

استعمال دخانیات در دوران ناشتایی و پیش از انجام تست باعث تداخل در نتیجه آزمایش می شود و منع شده است.

مسواک زدن دندانها در زمان ناشتایی بلامانع است.

 

آمادگی جهت انجام آزمایش چربی خون (کلسترول و تری گلیسرید)

12-14 ساعت ناشتا بودن الزامی است.

در مورد اندازه گیری تری گلیسیرید:

از سه هفته قبل از آزمایش، رژیم غذایی ثابتی رعایت شود.

از سه روز پیش از آزمایش از مصرف الکل خودداری شود.

حداقل 24 ساعت قبل از انجام آزمایش از ورزش سنگین خودداری شود.

در مورد اندازه گیری کلسترول:

از یک هفته قبل از انجام آزمایش رژیم غذایی ثابتی رعایت شود.

از سه روز پیش از آزمایش از مصرف الکل خودداری شود.

بهتر است پیش از انجام آزمایش بمدت سه هفته وزن بدن ثابت بوده باشد.

 

جمع آوری ادرار 24 ساعته

به منظور جمع آوری ادرار 24 ساعته گالن هایی از طرف آزمایشگاه در اختیار بیمار قرار می گیرد که برخی از آنها حاوی مواد نگهدارنده مایع یا جامد است. نباید تحت هیچ شرایطی این مواد را خالی کرد و از بو کردن یا تماس آنها با دست جدا خودداری شود.

ارجح است نمونه ادرار مستقیما به داخل گالن ریخته نشود و از ظرف های استریل ادرار جهت این کار استفاده شود.

رأس ساعت مشخص (مثلا 8 صبح) دفع ادرار را انجام داده و آن را دور بریزید و بعد از آن طی 24 ساعت (تا 8 صبح روز بعد) تمام موارد ادرار دفع شده را در ظرف مخصوص جمع آوری کنید. (در واقع آخرین نمونه ادرار ساعت 8 صبح روز دوم جمع آوری می باشد). در تمام مدت 24 ساعت، ظرف را در محل خنک و به دور از نور مستقیم قرار دهید.

حین و قبل از جمع آوری از ورزش یا مصرف مایعات زیاد خودداری کنید.

در صورت ابتلا به عفونت ادراری، بیماری حاد یا درشرایط پس از جراحی که در نتیجه تست تداخل ایجاد می کنند آن را به پزشک معالج و مسئول آزمایشگاه اطلاع دهید.

 

جمع آوری نمونه مدفوع جهت آزمایش خون مخفی (OB)

گاهی اوقات خون ریزی های مختصر دستگاه گوارش، با چشم دیده نمی شود و باید با روش های آزمایشگاهی تشخص داده شود. بهتر است این آزمایش در سه نوبت انجام شود.

سه روز قبل و در زمان جمع آوری نمونه مدفوع از خوردن موارد زیر خودداری نمایید:

جگر - گوشت قرمز (گاو - گوسفند - گوساله - بره) - خوردن بیش از حد گوشت سفید (مرغ و ماهی) - خربزه - طالبی - هندوانه - شلغم - ترب کوهی - گل کلم - تربچه - کلم بروکلی - خیار - هویچ - موز - میوه های ترش.

اگر دارویی مصرف می کنید حتما در این مورد با پزشک خود مشورت کنید و آزمایشگاه را مطلع نمایید.

احتیاط های دارویی:

به مدت 7 روز قبل از انجام آزمایش و روز آزمایش از مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن، ناپروکسن، آسپیرین خودداری کنید. (چنانچه ناچار به مصرف دارویی هستید حتما با پزشک معالج مشورت نمایید).

3-4 روز قبل از انجام آزمایش بهتر است که از ویتامین C، قرص های آهن، داروهای مربوط به نقرس استفاده ننمایید.

اگر سابقه خونریزی از لثه دارید 48 ساعت قبل از آزمایش از مسواک استفاده نکنید.

در صورت خونریزی از مقعد (هموروئید) آزمایشگاه را مطلع نمایید.

چنانچه در دوران قاعدگی هستید به آزمایشگاه اطلاع دهید.

 

جمع آوری نمونه مدفوع جهت آنالیز میکروسکوپی و کشت

بیشترین کاربرد آزمایش مدفوع تشخیص انواع انگل های بیماری زای روده ای است.

یک هفته قبل از انجام آزمایش از درمان با روغن کرچک، روغن های معدنی، بیسموت، شربت حاوی منیزیم، ترکیبات ضد اسهال تنقیه با باریوم و مصرف آنتی بیوتیک ها خودداری شود.

با توجه به دفع متناوب برخی عوامل بیماری زا، اگر عامل بیماری در اولین بررسی میکروسکوپیک یا کشت تشخیص داده نشد باید حداقل دو نمونه دیگر به آزمایشگاه ارسال شود.

نمونه حدالمقدور در صبح تهیه و به آزمایشگاه ارسال شود.

بیمار می تواند مدفوع خود را ابتدا بر روی قطعه ای از کاغذ توالت تمیز یا کاغذ تمیز جمع آوری کرده و با یک وسیله تمیز مثل آبسلانگ قسمتی از آن را در ظرف اصلی نمونه که از آزمایشگاه تحویل گرفته منتقل نماید (حداکثر تا نصف حجم داخل ظرف). سپس درب آن را کاملا بسته و سریعا به آزمایشگاه منتقل نماید.

حداقل مقدار نمونه در مدفوع آبکی حدود 5 سی سی و در مدفوع جامد 5 گرم می باشد.

نمونه مدفوع نباید با ادرار یا آب آلوده شود. ادرار می تواند برخی انگل های فعال را از بین ببرد.

اگر انجام آزمایش تا 30 دقیقه پس از نمونه گیری امکانپذیر نباشد لازم است نمونه در یخچال قرار گیرد.

 

راهنمای جمع آوری ادرار برای کشت ادرار

کشت ادرار جهت تشخیص عفونت های مجاری ادراری بکار می رود که از جمله شایعترین عفونت های انسان می باشند.

روش های جمع آوری نمونه ادرار:

1- نمونه میانی ادرار:

بهترین نمونه ادرار صبحگاهی است.

ابتدا دست ها را با آب و صابون بشویید و بخوبی خشک نمایید.

نواحی اطراف پیشابراه را با محلول صابونی شستشو دهید و به خوبی آبکشی نمایید. (از مصرف مواد آنتی سپتیک بتادین خودداری شود.).

منطقه مورد نظر را با گاز استریل از جلو به عقب خشک نمایید.

چین های لبیا (در خانمها) یا گلنس (در آقایان در صورت ختنه نشدن) را با دقت کنار زده و شروع به ادرار کردن نمایید.

قسمت اول ادرار را دور ریخته و قسمت میانی را در ظرف مخصوص استریل جمع آوری نمایید. سپس درب ظرف را بسته و به آزمایشگاه تحویل دهید.

تقریبا نیمی از ظرف پر شود.

مهم:

در نمونه ادرار تصادفی: ترجیحا از آشامیدن زیاد مایعات خوددای نمایید. چراکه منجر به رقیق شدن ادرار و کاهش کاذب تعداد باکتری می گردد.

در صورت مصرف آنتی بیوتیک حتما آزمایشگاه را مطلع نمایید.

 

2- جمع آوری ادرار در کیسه ادراری (urine bag)

این روش معمولا در کودکان کاربرد دارد.

پرینه و اطراف پیشابراه را با آب و صابون تمیز کرده، خشک کنید (با گاز استریل) و سپس کیسه پلاستیکی استریل را به ناحیه پرینه متصل نمایید.

توجه داشته باشید که کیسه ادراری بکار رفته برای دختران و پسران متفاوت است.

کیسه مخصوص پسربچه ها سوراخ برچسب دار به شکل دایره دارد.

کیسه مخصوص دختر بچه ها سوراخ برچسب دار به شکل بیضی دارد.

در پسر بچه ها، آلت تناسلی را با حداقل دستکاری داخل سوراخ کیسه قرار دهید و برچسب را محکم نمایید. در مورد دختر بچه ها، چین های لبی را به آرامی با دقت شسته و با حداقل دستکاری باز نمایید و کیسه را از محل سوراخ طوری بچسبانید که مجرای ادرار داخل کیسه قرار گیرد و برچسب را محکم نمایید. ترجیحا بیمار به حالت ایستاده باشد تا احتمال آلودگی با منطقه پرینه کاهش یابد.

نیم ساعت صبر کنید تا حدودا 20cc ادرار جمع آوری گردد.

کیسه ادرار را با دقت از محل اتصال جدا کنید و داخل ظرف استریل مخصوص کشت قرار دهید.

مهم:

چنانچه تا 30 دقیقه کودک ادرار نکرد بهتر است کیسه را باز کرده، پرینه را مجددا شستشو دهید و ترجیحا از کیسه جدید استفاده نمایید.

 

3- نمونه گیری از بیماری که سوند ادراری دارد:

باید توسط پرسنل درمانی صورت گیرد.

پرسنل درمانی پس از شستشوی دست ها دستکش استریل به دست می کنند و سوند (کاتتر) را از محل قبل از اتصال به کیسه ادراری با پنس مسدود می نمایند.

دیواره کاتتر با اتانول (الکل) 70% استریل شده و ادرار به کمک سرنگ آسپیره می شود.

نمونه آسپیره شده در ظرف استریل جمع آور می شود.

مهم:

نمونه گیری از کیسه ادراری ارزش ندارد.

نمونه گیری و کشت از نوک کاتتر فولی قابل قبول نیست.

انتقال نمونه باید سریعا صورت گیرد و نمونه باید در عرض 2 ساعت پس از جمع آوری کشت داده شود.

(1)

صفحه 1-2