بیمارستان شریعتی

به گزارش روابط عمومی بیمارستان دکتر شریعتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، این کارگاه با هدف ارتقای دانش و مهارت کادر پرستاری در زمینه پیشگیری، تشخیص زودهنگام، مستندسازی صحیح و مدیریت مؤثر عارضه اکستراوزایشن برگزار شد. این جلسه با حضور  دکتر بیتا شهرامی، مسئول بخش مراقبت‌های دارویی، و با ارائه دکتر زهرا فرساد، دکتر خدیجه دلربا و باران سحاب، دانشجوی داروسازی،و گروه پرستاری مرکزبرگزار شد.

در این کارگاه، دکتر زهرا فرساد با اشاره به اهمیت عارضه اکستراوزایشن در فرآیند تزریق وریدی، اظهار داشت: اکستراوزایشن به نشت ناخواسته دارو یا محلول از رگ به بافت‌های اطراف در هنگام تزریق وریدی گفته می‌شود. این عارضه به‌ویژه در مورد داروهای آسیب‌رسان به بافت (Vesicants)، از جمله برخی داروهای شیمی‌درمانی، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چراکه می‌تواند منجر به درد، التهاب، تاول، نکروز بافتی و حتی نیاز به مداخلات جراحی شود.

وی در ادامه، از جمله علائم این عارضه را درد یا سوزش در محل تزریق، تورم، قرمزی یا تغییر رنگ پوست، کاهش یا توقف جریان انفوزیون و احساس سفتی در اطراف محل تزریق عنوان کرد و افزود: رگ‌های شکننده یا کوچک، تزریق طولانی‌مدت، استفاده از داروهای وزیکانت و جابه‌جایی کاتتر یا عدم همکاری بیمار از مهم‌ترین عوامل خطر بروز این عارضه به شمار می‌روند.

دکتر فرساد همچنین با تشریح اقدامات اولیه در صورت وقوع اکستراوزایشن تأکید کرد: قطع فوری انفوزیون، خارج نکردن کاتتر تا زمان ارزیابی، آسپیره کردن داروی باقی‌مانده در صورت امکان، استفاده از کمپرس گرم یا سرد متناسب با نوع دارو، تجویز آنتی‌دوت در صورت وجود، مستندسازی دقیق و پیگیری وضعیت بیمار از جمله اقدامات ضروری در مواجهه با این عارضه است. وی انتخاب مناسب رگ و کاتتر، پایش مداوم محل تزریق و آموزش پرسنل و بیمار را از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری برشمرد.

در ادامه، دکتر خدیجه دلربا با تمرکز بر پیشگیری، شناسایی زودهنگام و مدیریت مبتنی بر شواهد اکستراوزایشن، به تبیین تفاوت میان infiltration و extravasation و مرور مکانیسم‌های اصلی آسیب بافتی پرداخت. وی همچنین عوامل خطر مرتبط با بیمار، دارو، کاتتر و فرایندهای سازمانی را بررسی کرد و بر اهمیت انتخاب مسیر وریدی ایمن، پایش محل تزریق و آموزش بیمار تأکید داشت.

وی افزود: در بخش دیگری از این ارائه، تظاهرات بالینی، درجه‌بندی شدت آسیب و اقدامات فوری شامل توقف انفوزیون، آسپیره کردن دارو، انتخاب کمپرس مناسب و استفاده هدفمند از آنتی‌دوت‌ها تشریح شد و در پایان نیز موضوع مستندسازی، پیگیری بالینی و نقش پروتکل‌های استاندارد در کاهش عوارض مورد بحث و بررسی قرار گرفت.